≡ Menu
Proponowane prezenty

Patelnie żeliwne – zalety i wady

Patelnia żeliwna Skeppshult

Patelnia żeliwna grillowa Skeppshult (zdjęcie: Skeppshult)

Jeśli masz już za sobą okres fascynacji teflonowymi patelniami na aluminiowym szkielecie, czas na odwrót od tandety za stówkę i powrót do źródeł. Do świata żeliwa.

Na teflonowej patelni smażyć może każdy. Teflon to wrota do krainy bylejakości i łatwizny. O ile smażenie nie oznacza dla Ciebie jedynie jajecznicy przygotowywanej w pośpiechu przed wyjściem do pracy, zamknij te teflonowe wrota.

Raz na zawsze.

Minimum kulinarnych umiejętności wymagane

Smażenie na żeliwnej patelni wymaga pewnej wprawy. Nie jest to wcale trudne, czego obawia się wiele osób. Ale nie jest to też bezkrytycznie łatwe, trzeba umieć zastosować jeden czy drugi prosty trick, aby potrawy nie przywierały do dna patelni. Dotyczy to zwłaszcza patelni z żeliwa nie pokrywanego żadną dodatkową warstwą (np. Skeppshult). Patelnie żeliwne z dodatkowymi powłokami są jeszcze łatwiejsze w obsłudze.

Pewna doza kulinarnej pasji, za czym idą zwykle kulinarne umiejętności, jest tu wymagana.

Zobacz w sklepie: patelnia żeliwna Skeppshult na prezent

Patelnia żeliwna – czy warto?

Dlaczego jednak poświęcać choćby krótki, ale przecież tak cenny czas, aby opanować sztukę smażenia na żeliwie? Czym patelnia żeliwna odpłaci za ten czas?

Zobacz także: Deski grawerowane (wygraweruj na desce co chcesz)

Grawerowana deska do krojenia

Zobacz w sklepie: grawerowane deski do krojenia na prezent

Poniższe uwagi dotyczą przede wszystkim patelni żeliwnych niepowlekanych. Generalnie będą prawdziwe także dla patelni żeliwnych emaliowanych i pokrywanych innymi dodatkowymi warstwami, choć nie zawsze będzie to w 100% akuratne.

  1. Żeliwo jest wieczne. I patelnia żeliwna też może być wieczna. Wystarczy prosta konserwacja, abyś potrzebował(a) dokonać tylko jednego zakupu patelni w życiu. Tak, patelnię kupuje się rzadziej, niż mieszkanie.
  2. Im starsza patelnia żeliwna, tym lepsza. Zapytaj swojej babci. A najlepiej prababci. Lata użytkowania patelni podnoszą jej właściwości, zamiast obniżać. Możesz w to nie wierzyć, i jeśli nie wierzysz, to dlatego, bo przyzwyczajony(a) jesteś do teflonowego koszmaru, kiedy to patelnia staje się coraz gorsza, dosłownie, z każdym kolejnym użyciem. A po roku, dwóch lub trzech nadaje się tylko na śmietnik (co nie przeszkadza wielu osobom dalej smażyć na takim patelnianym wraku). Sekret wzrastającej z upływem lat jakości smażenia na żeliwie kryje się w jego impregnacji. Impregnowana przez wiele lat patelnia z latami staje się jeszcze lepsza. To, co było dobre od samego początku, wciąż zyskuje. Może słyszałeś kiedyś, jak dobra gospodyni mówi, że najlepsze potrawy przyrządza tylko w swoim domu, używając swoich garnków i patelni, teraz już wiesz, że nie są to puste słowa. Każda żeliwna patelnia, w miarę użytkowania, staje się inna od pozostałych. Zyskuje duszę. I przejmuje coś z osobowości użytkującej ją osoby. Swojego mistrza.
  3. Smażenie na żeliwie to rytuał i sztuka. Zarówno rozpoczęcie smażenia na żeliwie, jak zakończenie całego procesu wymagają pewnych powtarzalnych czynności, czyniąc z banalnego zajęcia rytuał. Nie lekceważ tego. To ma swoją wartość. Czerp z tego przyjemność.
Patelnia żeliwna Skeppshult

Patelnia żeliwna Skeppshult (zdjęcie: Skeppshult)

Zalety patelni żeliwnych

  • Doskonałe przewodnictwo ciepła, które równomiernie rozchodzi się po całej powierzchni patelni. Patelnia żeliwna wolno się rozgrzewa i wolno stygnie. To zupełnie inna jakość smażenia niż w przypadku patelni aluminiowych, które nagrzewają się błyskawicznie i stygną w tempie ekspresowym natychmiast po zdjęciu z ognia.
  • Uniwersalność – patelnie żeliwne doskonale nadają się na każdy typ kuchenek: ogniowe, gazowe, ceramiczne, indukcyjne.
  • Odporność na zarysowania mechaniczne, uszkodzenia powłoki, zadrapania. Trwałość wpisana jest w żeliwo.
  • Naturalny materiał, pozbawiony chemicznych dodatków i wyrabiany w naturalny, niechemiczny sposób.
  • Prosta konserwacja, choć inna niż to, do czego przywykłeś(aś) użytkując teflon. W każdym razie, zapomnij o zmywarce.
  • Podczas smażenia z żeliwa wytrącają się śladowe ilości żelaza, pierwiastka bardzo potrzebnego dla ludzkiego organizmu. Aby uzupełnić jego ilość w organizmie kiedyś zalecano zjadać szpinak. Okazało się to chybioną radą, bo szpinak nie zawiera tyle żelaza, jak sądzono. Smażenie na żeliwnej patelni znacznie lepiej uzupełni niedobory żelaza. Samo zdrowie, zupełnie przy okazji.
  • Stawiając patelnię z gorącą potrawą na stole, masz pewność że jedzenie długo pozostanie ciepłe. Bez dodatkowego podgrzewania. Żeliwo słynie z wysokiej bezwładności cieplnej.
  • Ciężar – żeliwne patelnie są ciężkie. Bardzo ciężkie. Średniej wielkości patelnia może ważyć 2-3 kg. Niektórzy uważają to za wadę. Ale jest to bezapelacyjna zaleta. Ciężar daje stabilność, utrudnia przypadkowe wylanie gorącej jak piekło zawartości. Ciężar to bezpieczeństwo Twoje i Twoich najbliższych.

Zobacz w sklepie: patelnia żeliwna Skeppshult na prezent

Tak zwane wady patelni żeliwnych

Za wady patelni żeliwnych uznaje się często to, co stanowi ich niepodważalne zalety.

Oto one:

Wskazywana wada: Potrawy przywierają i przypalają się.
Nieporozumienie: jak zostało już to powiedziane wcześniej, trzeba umieć smażyć na żeliwie. Niech nikt nie oczekuje, że przeniesie swój brak umiejętności płynący z użytkowania patelni teflonowych na patelnie żeliwne. Potrawy przywierają tylko wtedy, kiedy umiesz smażyć je źle. Albo Twoja patelnia nie jest właściwie konserwowana.

Zobacz też: jaki tłuszcz jest najlepszy do smażenia?

Wskazywana wada: nie nadają się do mycia w zmywarce.
Nieporozumienie: konserwacja patelni żeliwnej jest inna. Co nie znaczy, że gorsza. Raczej: niezgodna z Twoimi przyzwyczajeniami. Pamiętaj, że nawet delikatnie uszkodzona patelnia teflonowa jest już często niedomywana w zmywarce i wymaga potem dodatkowego domywania ręcznego.

Wskazywana wada: wysoka cena.
Nieporozumienie: patelnia żeliwna jest tak naprawdę niezwykle tania. Jeśli tylko weźmiesz pod uwagę fakt, że jest to zakup na dziesięciolecia. Kłopot polega na tym, że jednorazowy wydatek bywa stosunkowo wysoki, jeśli wybierasz patelnię renomowanego producenta. Ale gdy policzysz, ile patelni teflonowych musiałbyś(aś) kupić w ciągu 25 lat – tyle wynosi średnia gwarancja na patelnię żeliwną – odkryjesz, jak śmiesznie tani jest to zakup.

Patelnia żeliwna Skeppshult z dodatkowym uchwytem

Patelnia żeliwna Skeppshult z dodatkowym uchwytem z przodu, ułatwiającym jej przenoszenie (zdjęcie: Skeppshult)

Wskazywana wada: ciężar.
Nieporozumienie: Patelnia musi być ciężka, aby grubość żeliwa była odpowiednia dla optymalnego smażenia. Ciężar oznacza stabilność, o czym była mowa przed chwilą. Patelnią nie operujesz jak widelcem. Patelnia stoi na kuchence. I dobrze, jeśli stoi pewnie, nie chybocząc się i nie tańcząc, gdy tylko lekko trącisz ją ręką. A jeśli zachodzi konieczność przeniesienia patelni wypełnionej przygotowaną potrawą, patelnie renomowanych firm zaopatrzone są w dodatkowy uchwyt z przodu patelni, aby można ją było przenieść przy użyciu obu rąk.

Jedyna prawdziwa wada patelni żeliwnej

Niska odporność na szok temperaturowy. Gdy rozgrzane żeliwo potraktujesz zimną wodą, może to prowadzić do powstawania mniejszych lub większych pęknięć w jego strukturze. Jeśli wylejesz większą ilość lodowatej wody na rozgrzane żeliwo, patelnia może pęknąć i ulec zniszczeniu. Po prostu więc nie rób tego.

Zobacz w sklepie: patelnia żeliwna Skeppshult na prezent

Zobacz także: Korek ścienny do oklejenia ściany w kuchni

Korek ścienny do kuchni

Zobacz w sklepie: ozdobny korek ścienny

Sprawdź także: