≡ Menu
Proponowane prezenty

Jak konserwować patelnie żeliwne?

Patelnia żeliwna firmy Skeppshult

Ekskluzywna patelnia żeliwna firmy Skeppshult (zdjęcie: Skeppshult)

Konserwacja patelni żeliwnych jest taka sama, jak pielęgnacja innych kuchennych przyrządów wykonanych z żeliwa, a więc garnków, rondli, woków, itd.

Jak myć patelnie żeliwne?

Patelni żeliwnych wykonanych z żeliwa nie emaliowanego (np. rewelacyjnych patelni Skeppshult) nigdy nie należy myć z użyciem pomocą detergentów, ani tym bardziej myć w zmywarce.

Papierowy ręcznik, gąbka, ciepła woda, ewentualnie trochę soli to wszystko, czego potrzebujesz, aby utrzymać żeliwną patelnię w czystości. Ewentualne użycie detergentów spowoduje, że tłuszcz, którym patelnia jest zaimpregnowana, zostanie rozpuszczony. Dla odmiany żeliwo wchłonie  detergent, który tym sposobem dostanie się potem do smażonych potraw.

Zobacz w sklepie: patelnia żeliwna Skeppshult na prezent

W rezultacie potrawy mogą mieć wtedy śladowy posmak detergentu i będą przywierać do dna patelni.

Mycie patelni z użyciem płynu do mycia naczyń jest dopuszczalne tylko w przypadku patelni żeliwnych emaliowanych (np. patelnie Le Creuset).

Korek ścienny

Jak konserwować patelnie żeliwne niepowlekane?

  1. Fabryczna impregnacja. Fabrycznie nowa patelnia żeliwna przychodzi zwykle fabrycznie zaimpregnowana na gorąco olejem roślinnym. Wystarczy ją wypłukać i jest gotowa do użytku. (Jeśli nie jest zaimpregnowana fabrycznie, zwykle jest pokryta jakimś rodzajem wosku, dla zabezpieczenia przed korozją. Należy najpierw usunąć ten wosk, a potem zaimpregnować patelnię – tzw. olejowanie na gorąco).
  2. Olejowanie na gorąco. Raz na czas warto wykonać konserwację na gorąco, podobną do tej wykonywanej przez producenta przed przekazaniem produktu do sprzedaży. W domowych warunkach polega to na tym, że obficie przetartą olejem roślinnym patelnię wstawia się do piekarnika i “wypieka” w wysokiej temperaturze do czasu, gdy ścianki i dno patelni wchłoną olej, którymi zostały pokryte. Ponieważ niektóre patelnie nie nadają się do włożenia do piekarnika (przede wszystkim patelnie z drewnianymi rączkami), należy je wtedy po prostu rozgrzać na płycie kuchenki. Warto mieć świadomość, że wypiekane patelnie dymią!
  3. Proste olejowanie. Najpowszechniejsza, codzienna konserwacja patelni żeliwnej polega na przetarciu jej od wewnątrz olejem roślinnym (np. gąbką). Nadmiar oleju można zetrzeć papierowym ręcznikiem.
  4. Rozgrzewanie z solą. Jeśli smażone potrawy zaczynają mieć tendencję przywierania do dna patelni, można wykonać prosty zabieg. Na dno patelni żeliwnej nasypuje się cienką warstwę soli kuchennej, a potem stawia się patelnię na kuchence i rozgrzewa, dbając o to, aby sól nie przywierała do dna. Potem trzeba usunąć sól (np. papierowym ręcznikiem), a patelnia jest gotowa do użytku.
  5. Przechowywanie suchej patelni. Patelnię żeliwną należy zawsze przechowywać dokładnie wysuszoną, najlepiej w przewiewnym miejscu, jako że żeliwo jest podatne na korozję. Nie przechowuj patelni przykrytej pokrywką.
  6. Usuwanie ewentualnej korozji. Jeśli w wyniku nieprawidłowego użytkowania na żeliwnej powierzchni patelni pojawią się plamy korozji, należy je zetrzeć gąbką lub szczotką, a potem dokonać konserwacji olejem na gorąco.
  7. Mycie patelni żeliwnej – patelnię należy myć tylko wodą, bez użycia detergentów. Jeśli jednak patelnia zostanie bardzo mocno zabrudzona podczas smażenia, możesz użyć soli kuchennej jako naturalnego detergentu. W tym celu, do umytej już wodą patelni wsypujesz trochę soli i czyścisz gąbką, tak samo, jakbyś używał(a) popularnego proszku do czyszczenia zabrudzonych naczyń.

O czym jeszcze warto pamiętać

  • Nigdy nie zostawiaj patelni zanurzonej w wodzie. Umyj ją pod bieżącą wodą, ale nie zostawiaj w zlewie pełnym wody, by rozmiękła. Po umyciu wytrzyj ją papierowym ręcznikiem lub czystą szmatką do sucha.
  • Warto jest tak umytą patelnię postawić teraz na kuchence i jeszcze przez chwilę lekko rozgrzać, aby usunąć pozostałości wilgoci, zapobiegając korozji. Po zdjęciu z kuchenki, jeszcze ciepłą patelnię dobrze będzie natrzeć olejem na zimno.
  • Nigdy nie przechowuj potraw w żeliwnej patelni. Prowadzi to z jednej strony do korozji patelni, z drugiej, potrawy mogą nabrać metalicznego posmaku.

Zobacz w sklepie: patelnia żeliwna Skeppshult na prezent

Patelnia żeliwna jest wieczna

Patelnie żeliwne są niemal wieczne. Często potomkowie dziedziczą takie patelnie po przodkach. Producenci dają na nie 25-letnią lub nawet bezterminową gwarancję.

Podstawą długowieczności i komfortowego korzystania z patelni żeliwnych są proste zasady konserwacji przedstawione powyżej.

Z drugiej strony, choć nikt tego oficjalnie nie przyzna, całe rzesze ludzi zapominają o większości zasad konserwacji już kilka miesięcy po zakupie patelni żeliwnej, myją patelnie płynem do mycia naczyń, a olejowania dokonują od święta. Mimo tego żeliwne patelnie wciąż służą im bardzo dobrze. Nie jest to coś, co należy naśladować, ale może to wszystko służyć jako dowód wyjątkowej trwałości patelni tego typu.

Jedyna słabość

Żeliwo jest twarde, ciężkie, mocne i odporne na wysokie temperatury. Jest praktycznie niezniszczalne. Ma jednak jedną słabość. Jest nią reakcja na gwałtowne zmiany temperatury.

Dlatego jedna rzecz, której nigdy nie rób, to nie wlewaj zimnej wody na mocno rozgrzaną patelnię. Powodować to może mikroskopijne pękanie struktury żeliwa, osłabiające jego trwałość.

Jeśli będziesz pamiętać o tym ograniczeniu, przygotuj się na to, że Twoja patelnia żeliwna towarzyszyć Ci będzie w kuchni przez całe lata. Przez dziesiątki lat.

Czy da się odrestaurować starą zapuszczoną patelnię?

Jeśli nie jest pęknięta i przerdzewiałą na wylot, patelnia żeliwna zwykle nadaje się do użytku, nawet, jeśli jest stara i zaniedbana. Po uprzedniej regeneracji, oczywiście. Dlatego, jeśli wypatrzysz gdzieś u babci w rupieciach starą niepotrzebną patelnię żeliwną, może pokusisz się o przywrócenie jej dawnej świetności.

Nawet największe płaty rdzy można usunąć, poprzez szlifowanie czy piaskowanie. Okropnie wyglądających tłustych zanieczyszczeń też można się pozbyć dzięki myciu, szorowaniu, wypiekaniu. A potem wystarczy tylko wykonać impregnację na gorąco. Czasem trzeba będzie to zrobić kilka razy z rzędu.

Im starsze, tym doskonalsze

Mówi się nawet, że im dłużej użytkuje się patelnię żeliwną, tym lepszych cech użytkowych ona nabiera i tym lepiej smaży. To dlatego wiekowe gospodynie domowe nigdy nie zamieniłyby swoich starych żeliwnych patelni, których używają od dziesięcioleci, na inne, nowsze, nawet piękniejsze.

Dobrze użytkowane patelnie żeliwne po prostu pięknie się starzeją.

Sprawdź: Jaki tłuszcz wybrać do smażenia?

Nowe – cieszy

Nowa patelnia, zwłaszcza wstępnie zaimpregnowana patelnia zaufanej firmy, zwalnia Cię z obowiązku uciążliwego czyszczenia i odrestaurowania. Będziesz znać też jej historię od początków, bo to Ty będziesz ją tworzyć.

Ważne przy nowej patelni

Każde smażenie na żeliwnej patelni to także naturalna, samoistna impregnacja. Dlatego, po zakupie nowej, nie zniechęcaj się, jeśli nie uda Ci się od razu usmażyć potrawy bez przywierania.

Raz – musisz przyzwyczaić do innego sposobu przygotowywania potraw smażonych.

Dwa – nowa patelnia, nawet ta fabrycznie zaimpregnowana, potrzebuje tych kilku pierwszych “próbnych” smażeń, aby stworzyć prawdziwie idealnie nieprzywierającą powierzchnię.

Jeśli po kilku pierwszych razach potrawy dalej przywierają, sam(a) wykonaj impregnację na gorąco – co powinno definitywnie rozwiązać problem, pozwalając Ci poznać przyjemność smażenia na tradycyjnej, żeliwnej patelni.

Zobacz w sklepie: patelnia żeliwna Skeppshult na prezent

Zobacz także: Wałki do ciasta z grawerem (wygraweruj na wałku co chcesz)

Wałek do ciasta

Zobacz w sklepie: grawerowane wałki do ciasta

Sprawdź także: